daniel ‘dading’ navarro

07/06/2020

cauatasan capampangan




gagaga; quiquiac@siwalangsinukuan
gagaga; quiquiac@siwalangsinukuan


















daniel ‘dading’ navarro (1930-2020)
— conrad mallari

i
Tutung-tutu e pin biru
Ing oras ta e mu nanu
Ing bie tamu queti yatu
Quing Guinu ta andam ya mu.

E ta balu ing tawling ukdu
Tawling aldo mabie tamu
Deng pamilyang lakwan tamu
Maniglo lang siguradu.

ii
Napun abac miras na pu
Tawling aldo na queti yatu
Daniel ‘Dading’ y Navarro
Quing Guinu ta marap ne pu.

Bilang tawli, ‘tang respetu
Istorya na sambitlan ku
Meging bie na queti yatu
Balikdan ta misan pa pu.

iii
Ninu mo pin kaya
I Tatang Dading keti Caingin
San Agustin at Sta Monica
Aduang baryu migsilbi ya.

Bilang pengari at Maestru
Dinaun ne ing sarili na
Talaturu quing eskwela
At migsilbi quing parokya.

iv
Tanda ku pa kanita
Ustung palub ku king eskwela
Agad-agad atwan na ka
Ating kayabe a timan pa.

King tagle na pung karisma
King piblas na ampong porma
Ala ya pin pung panama
Itang Rogelio Dela Rosa.

v
Tutung masakit pin
Ing kabilyan da reng ‘siblings‘ na
Pauli na ning pandemya
E la miyuli ban akit ya.

Quing katatalywan a oras na
E re akayabe nga pin nga ra
Quing ‘Internet’ magkasya la
Ban payabut ing lugud da.

vi
Bilang pengari
At pamuntuk ning pamilya
Quing sakripisyu at lugud na
Teguyud no reng anac na.

Anya ngeni lawen mu na
Migbunga ngan ing tyaga na
Pati Apu at manuyang na
Sobrang ‘proud‘ la pu kaya.

vii
Bilang kaluguran
Nanu mo ing asabi ra
Map’ pa U.S. o Pampanga
Matigik pu ing lugud na.

Deng maestru at maestra
King eskwelang kayabe na
Malaut man ing distansya
E migbayu ing ugali na.

viii
A wa rugu ala nayu
I Tatang ‘Dading’ a maestru
Ing legasiyang lakwan yu pu
E mabura kening baryu.

Quing lugud a pigkalub yu
Kambe ra ring pamilya mu
Kulayit da reng adwang baryu
Paalam na ‘oh, maestru!’

ix
Deng lakwan mung mal pin queca
Atsing “Baby” at pamilya na
Koyang “Toti” at asawa na
Sobrang sakit panamdam da.

I Rosalie a palak mu
Ing lungkut na’t panigapu
Deng ‘puzzle’ pin a ‘request‘ mu
Meputut na ing ‘bonding‘ yu.

x
Metung mu pu ing siguradu
Babo banwa mikit kayu
I Imang Toyang a esposa mu
At i Kong Arthur a anak mu.

At ding angel salubung la
Pasbul ning banwa mibuklat ya
King kayaryan tuknang na ka
A pigsadya ning Guinu ta.

At idala ra ka quing banal mung ciudad,
quing bayu at alang anggang Erusalem!



———


makananu?

08/12/2019

cauatasan capampangan

lungbe; lungcut@siwalangsinukuan

capagmalunan@siwalangsinukuan

 

makananu?
patria bondoc david (tsokolating lagu-lagu)

MAKANANU kung manaya, king oras a tinakda mu ?
nung ding balang sinabi mu, é mu no man sineryosu,
‘ni metung man a amanung, king gigkas mung é sagradu,
anti la mo waring banal, kayabas keng ebanghelyu ?
MAKANANU kupang mása, kareng sablang pengaku mu ?
dapot inggang depatan mu, king minuna penwalan ku,
bista man miparoro ku’t, milugmuk a pangatau,
ngeni atyu na ka naman, nang palage mung gawan ku?

MAKANANU kung lagpusan, ing gapus ning kapalaran ?
anting pilit a mámásá’t, maniyawad kapaldanan,
itang misan muman sana, kagising ku ala na ngan,
mapawi ngan itang dusang, tinarak king pilubluban.
MAKANANU kung akmulan, ing ‘gang payit kung denasan,
kareng mayan mung kamaung, kinamtan kung tampalasan,
potang akit da kang mimwa, é ku na balu ing gawan,
ninung Santu ing awsan ku’t, mantun kupang salikutan.

Mitapus man ining sakit… é ku balu MAKANANU,
MAKANANU ing daptan ku… miyabe tang pasibayo?
tanggapan kung MAKANANU… uli ning mal ka kanako?
mekad é ku na agawa, syentu por syentu …ali ku ,
uli’ng dakal nang panaun, binye kekang e mu nanu,
semantalanan mung todu, sinobra ka’t menabusu ,
é mu dinyan katalaruan, magdesisyun ku keng ustu,
nu ya karin ing hustisya, dit man sana atinan ku.

MAKANANU ku nang sabyan, miras na ku king sukdulan ,
ala na ku naman nasa, king itamung mibalikan ,
anting ditak kapasnawan, keka é ku binang tikman ,
dapot ing ‘gang kasakitan, tinggap ku na’t winaksi ngan,
anggang milaya na ku man, atupan ke’ing manambitan ,
tinggap na na nung ninu ku, ampo’ing kakung milabasan ,
ngeni ninu yaku nung é ku, pasibayung manindigan ,
MAKANANU nung keni na, ligaya kung alang anggan .

 


 

 


ing amanung sisuan

07/12/2019

cauatasan capampangan

bunduc ning arayat@siwalangsinukuan

bunduc ning arayat@siwalangsinukuan

 

ing amanung sisuan
patria bondoc david (tsokolating lagu-lagu)

Daratang ing oras, maybug neng miungle,
‘yang amanung sisuan, ing magingalu ne,
karing taga ilug, karin la magsane,
ining kemulatan, sasakripisyu de.

Ing amanung menan, ngeni malilyari,
misasalatan yang, aliwang lenguayi,
migit dang tutunggen, maralas neng kayi,
inya deng palipi, balada..ustu’y ti .

‘Wa man dapat tukyan, ing agus na ning bie,
é ta neman sana, pabustan milele ,
ining pemana ding, mal ta’ng meangubie,
iti lingapan ya, banting é ya mate.

Kabud tana wari, é namo bumulad?
kening mararapat, masákit nang musad,
é tana panayan, ing oras misagad ,
ban é ta sumisi… misip tanang agad.

Ing amanung sisuan, ‘yang dapat luguran,
guintu ‘yang amanu, é dapat gulutan,
ban alang damusak, maging ninu ya man,
inya ing pibatan, sesen ya’t lingapan.

Nung alang lumingap, ó ninu pa kayâ?
ninu kekatamu, ing munang magkusâ?
nung é ta umpisan, matda ya at matdâ,
deng tutuking ának, ala nong apalâ!

Dening suli tamu, ila ing turuanan,
imulat karela, ing mangapámpángan,
é ta tsaman tsaman, ita’ng matenakan,
deng kekatang gamat, karela la iduang.

King panaun ayni, manangis ya’ing labuad,
ume tana sanang, tikdo at lumakad,
kabang ating oras, uling e pa sagad,
saup-saup tamu, agyu tang talakad!

 


 


kapatad mepatad

19/09/2019

cauatasan capampangan

micalugud; micaluguran©siwalangsinukuan

micapatad©siwalangsinukuan

 

kapatad mepatad
bertung isponga

Istung misan keti babo yatu labuad.
Detang mikapatad anti lang sinulad.
Mekad awsan da lang mitatayid pusad.
Daratang ing aldo, akwa dang mapatad.

Wa man mikapatad ing karela awus.
Maralas keng bale, ilang mika utus.
Daratang ing oras, akwa dang mikurus.
Anya ding pengari, ila nang gagamus.

Keng kilub ning bale, pane mibubungil.
Nung kekang dandaman nu ko makagigil.
Lakwas na ing metung ugali na sutil.
Mabug meng bilyanan, nung e ka magpigil.

Amanung mesabi ining mikapatad.
Ustung pinitna me, makwa mika-patad.
Lima mung daliri, keng metung a palad.
Karelang pilatan, yapin ing mepatad.

Anya sa kapatad lubus mung isipan.
Amanung mapatad, e mu ne panayan.
Pamikakapatad ing kekang isipan.
Deng kekang kapatad, sukat mong luguran.

 


 


ing taksil a alak

03/09/2019

cauatasan capampangan

miminum, maglasing©siwalangsinukuan

maglasing©siwalangsinukuan

 

ing taksil a alak
rodel gozum (lorung malabit)

 

Silaba 12 Sesura 6/6
Taladtad 4 Estropa 8

*
Alak ing abe ku neng bangal ku pusû,
king pamanangis ku iya ing manarû.
Iya ing darame neng aspak ku salû,
at iya’ng kakawat king lua kung tutulû.

**
Karing balang ukuk apapakayan na,
ing bayat a maybug ku nang e adala.
Maski kapilan man, anggiang kanita pa,
abayan naku king dakal a problema.

*
Ustung lumukub ne’t mag-ari king diwâ,
ing panintindi ku agyu neng ilisyâ.
Ing katutuan kaya yang apipirayâ,
sasalikut na ban e ku aganakâ.

**
Anggang atin ku pang kaya ipanyalî,
e naku gulutan ampong itabilî.
King salol ku akua ku man mangapalî,
e naku pandirian at e ya payalî.

***
Anggiang tipunan ku mu ing tagantagan,
saupan na ku mu rin at e naku lakuan.
Sumuka ku man at magkasat king dalan,
e na pikarine’t e naku gulutan.

****
Dapot ing alak a kakung kaluguran,
o bat ngeni e ku ne apanaligan.
Migbayu ne yata’t kelinguan na na ngan,
ing pami-abe mi king mengalabasan.

*****
Uling ibat aniang pepa-inggulut ka,
ban e na magbalik king sale ta sinta,
mewala nia kabud ing ispiritu na,
mengari niang danum a matabang lasa.

******
Petuki ne yata king pamaglako mu,
ing ispiritu nang migtaksil kanaku.
Uling ngeni anggiang kaya maglumud ku,
ing kaplas at dusa e na na a-ulu.


 


apatawad me sa

02/09/2019

cauatasan capampangan

malumbe; magmalun@siwalangsinukuan

calumbaian@siwalangsinukuan

 

apatawad me sa
rodel e. gozum (lorung malabit)

Silaba 12 Sesura 6/6
Taladtad 4 Estropa 8

*
Itang milabas ta, balu mu pa kayâ?
Kanaku ing sabla, balamu napun pâ.
King balang pinandit, bata na kung apâ,
anggiang pang king pusu, ing yatad na lugmâ.

**
E ku na buri sa’ng aganaka ku pa,
ing tiki ning anging king ngeni memun na.
Dapot king tudturan neng benging marimla,
ing bakas ning napun pilit magbalik ya.

*
Potang daramdaman kula retang dalit,
a karing pusu ta bina lang malapit.
Sasagiwa la ring aldo nang milandit,
anggiang ing babie ra pawa namung pait.

**
Nanu man daptan ku e ku akalinguan,
ing masayang oras a sukat nang lakuan.
Dapot anggiang e ku nasa pang balikdan
kusa mung magbalik king kakung pagkeran.

***
Maniagiwa kaku itang pisulu ta,
ustung manakit kung malagung sampaga.
E ku akalinguan a iniang kanita,
sasabit ku la ren king salu mu sinta.

****
Sasagese ing lua neng a-iisip ku
a yaku ing sangkan ning pamanggulut mu.
Nung e ku peysaul king abluk ning tuksu,
mekad e mu dap’tan ing lumaut kaku.

*****
Pagkalungkutan kung ala kung tetagan,
at pepasilo ku king aliwang leguan.
Kabang ika mu ing kakung kaluguran,
peparaig ku pa king awus ning laman.

******
Nuka ka kaya ngeni, kinayap ne kayâ?
ing pusung binangal ku at peparayâ.
Ipanalangin kung apatawad me sâ,
ing kapalsintan a keka memirayâ.


 


sana

02/09/2019

cauatasan capampangan

micalugud, micasintaan©siwalangsinukuan

sinta©siwalangsinukuan

 

sana
rodel e. gozum (lorung malabit)

Silaba 16 Sesura 8/8
Taladtad 4 Estropa 8

*
Ing palad a makarikil alang pamun yang dinatang,
aniang king pamaglakad mu kabud da ka asapungan.
Kabang pamulutan ta ing mengabalag mung daralan,
mitulid la ring mata tang e kinurap misan mu man.

**
Lipat ke pa ing menunu aniang kaku tumiman ka,
e ku na ikuang migalo’t ding bitis ku mengaina la.
Kinabug ya ing salu kung anti mong panambulan da,
melangi ku akmulan at melalam ku pangisnawa.

*
King milalung pangabigla alang linual a amanu,
karing kabud na mepakang at menimutlang labi ku.
Ikua mu nang mitalakad at mekalaut kanaku,
e ku pa mu rin mikimut anting milako animu.

**
Kaibat ning pilan pinandit aniang ikua kung mipakde
mamirapal kung melikid ban tagalan da kang lawe.
Ala na ka’t e ku balu nung nukarin naka mine,
anti kung meliling sisi a sisyup minuli bale.

***
Anggiang misan da ka ikit asilu mu na yang agad,
ining pusu ku a bandal pauli ning lugmang palad.
Bista man maluat ne iting maratun at e bubulad,
malalaguang arakap meng mengaring ayup a babad.

****
King pagkeran balisa ku at daig ke pa ing muting,
pakisabian ke’ing sarli at kabud ku piling-piling,
E mamapa ing tudtud at kabukas kung biling-biling,
uling neng ume kung magpiak ikang akakit kung tambing.

*****
Sana kitnan da ka mu man nung nanu ing kekang lagyû,
ban nung nuka manuknangan pagdulapan ku’t abalû.
E sa mengari king ngening durugdugan ke ing salû,
e ku talus nung nang daptan ban akua ta pang mitagmû.

******
Ngeni ustung sisilim na pupunta ku ketang dalan,
nung nukarin ding landas ta mikurus lang e sasarian.
Mangadi ku karing dioses karin king banuang katasan,
dapat la sanang milagru ban misan ka pang dumalan.